الشيخ الكليني ( مترجم : كوه كمره اى )

845

الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي )

و انفال هم بمانند آن است و در رتبهء او است . پايان نقل از مجلسى ( ره ) . من مىگويم : مرحوم كلينى ( ره ) فيء را به معنى باز پس گرفته دانسته است و به اين معنى بر همان چيزهائى راست آيد كه حكومت اسلامى به حق آن را از ديگران گرفته است و كلمهء ( أفاء ) در آيات مذكوره نسبت به خدا دارد و معنايش اين است كه آنچه را از ديگران باز پس گرفته و به پيغمبر داده و هر سببى كه خدا فراهم كند براى رسيدن مالى به پيغمبر گو اينكه به دل صاحبان آن اندازد كه آن را از روى دلخواه به آن حضرت دهند ، اين تعبير درست باشد و آنچه اهل لغت در اين باره گفته‌اند از استعمالات فقهاء و اهل حديث و مفسران گرفته‌اند و معلوم نيست كه اصل لغت را نقل كرده باشند ، آنچه مهم است تحقيق اين مطلب است كه كلمهء فيء نسبت به اين اموال يك اصطلاح دينى است و در اصل لغت به معنى همان رجوع است و زبان شرع به اين مناسبت آن را نام اموالى گذاشته كه به نيروى خود از دست ديگران باز گرفته است و چهار سهمى كه به قشون غنيمت ستان داده شده به عنوان كارمزد است و از نظر اسلام مزد كارگر تا اين پايه افزايش يافته است . از مجلسى ( ره ) - در تفسير آيهء خمس محقق اردبيلى گفته است كه در مجمع البيان گفته : لغت غنيمت آن است كه از كفار گرفته شود از اموال حرب ، يعنى آنچه را از كفار گرفتيد به زور . و بيان هر دو كوتاه است ، مقصود اين است كه مراد از غنيمت در اينجا غنائم ميدان جنگ است كه آن يكى از هفت چيزى است كه خمس بدان تعلق گيرد نزد اكثر اصحاب ما ، و آن هفت عبارت است از : ( 1 ) غنيمت دار الحرب ( 2 ) سود بازرگانى و زراعت كارى و صنعت پس از هزينهء سال براى صاحبش به وجه متعارف و لائق به حال او بىاسراف و تنگ گرفتن در معاش ( 3 ) معادن ( 4 ) گنج ( 5 ) آنچه به غواصى از دريا برآورند ( 6 ) حلال مخلوط به حرام ، در صورتى كه اندازه